Perceptie is waarheid

Zo, voetbal voorbij. En ik vertel u niets nieuws als ik zeg dat het voor Nederland wel heel erg snel voorbij was. Wat een gepruts! Ik ben geen expert maar wel geneigd te geloven dat de ego’s en gebrek aan leiderschap er iets mee te maken hebben gehad. Hoe dan ook, aan de kwaliteit van het Nederlandse voetbaltalent (althans op papier) en de enorme steun van het oranje legioen heeft het geloof ik niet gelegen.

Wat me dan wel opvalt is het enorme zelfvertrouwen en enthousiasme van onze oranje supporters. En als we eerlijk zijn, staat die eigenlijk niet in verhouding tot onze prestaties. Daar staat tegenover dat de perceptie van ons kunnen bij de gemiddelde buitenlander velen malen groter is dan de werkelijkheid. Ik durf zelfs te wedden dat iedere willekeurige taxi chauffeur in Rio of marktverkoper in Beijing, Nederland als een van de top voetballanden beschouwt en bekent is met die raar uitgedoste oranje supporters, inclusief de indiaan, die net iets opvallender en lawaaiiger zijn dan de rest.
Ik zie dat als een compliment. Geeft ons als land sportief aanzien en een positieve status.

Het gevoel wat mij dan wel bekruipt is waarom we dat enthousiasme niet voor onze eigen industrie en economie kunnen opbrengen? Toegegeven, we zitten in een moeilijke tijd met die euro en ons begrotingstekort is wat hoog, bla bla. Maar dat is te managen en er zijn ook hele positieve cijfertjes te melden: onze werkloosheid staat op een redelijk niveau van 6% (lager dan het op stoom zijnde Duitsland overigens), we sparen met zijn allen €360 miljard eurootjes en hebben een fenomenaal gezond pensioenvermogen van €1.124 miljard (!). Die spaarcijfers staan als een huis ten opzichte van onze consumptieve schuld en zelfs tegenover de hypotheekschulden van €640 miljard. Onze export is overigens afgelopen jaar met 6% gegroeid, waarvan een belangrijk deel naar onze oosterburen, die zoals gezegd weinig te klagen hebben momenteel.

Daarnaast zijn wij al sinds het begin van de 16e eeuw een belangrijke speler in de wereldhandel. Hebben wereld bedrijven opgezet met klinkende namen als Unilever, Shell, Philips, AKZO, Nedlloyd en ja, zelfs ABN AMRO. Daarnaast kan ons midden en kleinbedrijf internationaal geweldig meedraaien in de maakindustrie, groente -en fruitteelt om er maar een paar te noemen. Het is geen uitzondering dat je een volstrekt onbekende naam tegen komt van een bedrijf uit Emmen of Dokkum die blijkt voor een wereldwijde markt Rolls Royce kwaliteit producten te maken.
Tevens hebben we een goed opgeleide beroepsbevolking en een uitstekende reputatie om zaken mee te doen. Dat moet ik de helden van vandaag als China, Brazilië, India en Rusland nog maar zien doen.

En toch lijkt het alsof we ons (in tegenstelling tot onze voetbal helden) minderwaardig voelen in dat spel. Dat is deels toe te schrijven aan de bedrijven zelf die veel harder van de toren moeten blazen hoe verschrikkelijk goed we zijn. Maar ook de overheid kan daar een grotere steen aan bijdragen. En dan moeten we daar eerst onze eigen bevolking van overtuigen. Ik denk dat er enorme positieve energie loskomt als we ons beter gaan beseffen hoe groot onze economische relevantie is. Wij zijn tenslotte een van de weinig economisch gezonde landen in de grootste afzet markt in de wereld. Daar moeten we trots op zijn en met z’n allen naar handelen.

We hebben een oranje indiaan nodig met een enorme trommel die onze eigen bevolking en bedrijven wakker schudt om de oranje pruik op te zetten en op te houden met die onzekerheid. Geen reden verzinnen waarom we de dingen niet doen, maar juist waarom we ze wel gaan doen. En ondertussen met gepaste trots de wereld vertellen dat het gezien onze economische kracht, zelfs onder de huidige omstandigheden, misschien handig is om hier zaken te komen doen. De Duitsers doen dat al met groot succes; wij nog te weinig.

En als dan al die journalisten, populisten, doemdenkers en politici zich af en toe ook nog eens op het goede nieuws zouden storten, dan komt dat vertrouwen absoluut weer terug. We zijn gewoon een succesvol en relevant land. Tijd dat we dat zelf weer even ontdekken en dan volgt de wereld vanzelf.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Rollenpatroon

U moet voor de grap eens het woord ‘lening’ googlen. U krijgt dan toegang tot duizenden websites die veelal één specifiek element gemeen hebben: gelukzalige foto’s van gezinnetjes en stelletjes die gezellig samen de financiën aan het regelen zijn. Daarbij lachen ze er ook nog bij en straalt de harmonie en gedeelde verantwoordelijkheid ervan af.

Ik weet niet hoe het er bij u thuis aan toegaat maar denk te kunnen stellen dat de waarheid in praktijk een heel ander beeld laat zien. Het regelen van financiële zaken is ongetwijfeld een gedeelde verantwoordelijkheid, maar toch ondervinden wij in de praktijk dat de man de financiële planning uiteindelijk in handen heeft, neemt of krijgt.

Een recent onderzoek uitgevoerd in opdracht van Delta Lloyd lijkt dit te onderschrijven. Zij gaven onderzoeksbureau Intomart opdracht om onderzoek te doen naar de staat van financiële verantwoordelijkheden in Nederlandse gezinnen. Daar komen een aantal opmerkelijke resultaten uit. Opmerkelijk, omdat je zou denken dat het traditionele rollen patroon van onze ouders en grootouders reeds lang doorbroken zouden moeten zijn. Niets in minder waar, zo blijkt.

Zo voelt de grote meerderheid van vrouwen zich nog steeds meer verantwoordelijk voor hun naasten (gezin e.d.) dan voor het kostwinnerschap. En hoewel vrouwen goed op de hoogte zijn van de gezinsuitgaven en aangeven samen met manlief de financiële beslissingen hierover te nemen, zijn ze aanzienlijk minder geïnformeerd over de financiële producten en diensten: Vrouwen laten uiteindelijk liever de planning en uitwerking aan de man over.

Aan de andere kant maken vrouwen zich meer zorgen over eventuele negatieve financiële consequenties dan mannen. Zeker als er iets met de man zou gebeuren. Vrouwen voelen dus wel een sterke verantwoordelijkheid voor de geldzaken van het gezin, maar nemen die verantwoordelijkheid in vele gevallen niet.
Met andere woorden: de vrouw snapt de uitgaven beter en maakt zich druk over hoe de financiën geregeld zijn, vooral voor het geval dat de man wegvalt. Ze weet dus dat ze financieel kwetsbaar is, maar laat toch het beheer van dat risico veelal bij de man.

De vraag die bij mij dan opkomt is natuurlijk of en hoe wij als adviseurs daarop in zouden kunnen spelen en het nemen van die verantwoordelijkheid voor de vrouw beter toegankelijk zouden kunnen maken. Bijvoorbeeld door de communicatie van banken en verzekeraars naar begrijpelijke taal om te zetten en de planning overzichtelijk te maken. Maar ook door ons beter te verplaatsen in de positie van een vrouw die voorbereidt wil zijn voor als ze alleen komt te staan of gewoon het heft in handen wil of moet nemen.

Daarnaast, gezien het feit dat vrouwen beter op de hoogte zijn van de huiselijke uitgaven en in het algemeen risicomijdend zijn, is de vrouw vanuit een risico oogpunt een aantrekkelijke klant voor een bank of een verzekeringsmaatschappij. Dat laatste is door de verzekeringsmarkt al opgepikt. Bijvoorbeeld voor auto- en ongevallen verzekeringen. Vrouwen kunnen in die categorieën veelal een stuk voordeliger uit zijn en er zijn opkomende verzekeringpartijen zoals bijvoorbeeld onna-onna die zich daar volledig op toeleggen(www.onna-onna.nl).

Ik zie geen enkele reden waarom dat in de financieringsbranche ook niet zou kunnen. En dan niet met zoetsappige foto’s op onze website (kijk zelf maar) maar door goed te begrijpen wat onze vrouwelijke klanten nodig hebben. Opzij!

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Like this?

Ik ben waarschijnlijk wat naïef, maar heb altijd gelooft dat meer keus, beter is. Hoe transparanter ik een beeld heb van de keuzes in prijs, kwaliteit, service etc. van een product, hoe beter ik in staat ben om de geschikte aanschaf te doen.

Google speelt daarin natuurlijk een hele grote rol. Nu praktisch een zelfstandig naamwoord voor search engine, routeplanner en e-mail service. Alles in één wel te verstaan. Gezien de duizelingwekkende omvang van haar gebruikers en de slimme logaritmes niet meer weg te denken uit ons bestaan en dat van praktisch iedere onderneming op onze planeet die ook maar iets met klanten te maken heeft.

Zo ook voor ons. Wij hebben enorm onze best gedaan om een relevante website te creëren die we regelmatig verversen en optimaliseren. Daarnaast willen we natuurlijk via Google zo makkelijk mogelijk gevonden worden door de consument op zoek naar leningadvies. Daar hebben we een Search Engine Optimisation strategie voor ontwikkeld, maar dat vergt tijd en heel veel geld. En dan wordt het in de tussentijd lastig.

Het woord ‘lening’ of ‘financiering’ is een van de duurste zoektermen op Google. Als je op die woorden of afgeleiden daarvan door de consument op Google gevonden wil worden, dan moet je natuurlijk in de ogen van Google relevant zijn voor de gebruikers. Daartoe moet je bijvoorbeeld een bekende merknaam hebben of een gewild object zijn en/of een direct relevante domein naam hebben en/of een hele grote zak centjes meenemen. De tak van Google die zich vooral met dat laatste bezighoudt is Google Adwords. Zij zijn eigenlijk veilingmeesters van de verschillende zoektermen. En ook hier geldt: hoe groter de vraag naar een zoekterm, hoe hoger de prijs voor die term.

Niks mis met prijsvorming via gezonde vraag en aanbod principes natuurlijk. Maar werkt dat wel op termijn? Of werkt het vermindering van keuzes in de hand?

Wij denken in vele gevallen het laatste. Als je Monex bent, dan heb je op basis van dit model namelijk een probleem. Voor het geval u dat nog niet wist, wij zijn een jonge onderneming nieuwe stijl die een verschil wil maken in het verzorgen van consumptieve kredieten voor onze klanten. Op een servicegerichte, transparante en goedkopere manier. Wij beconcurreren daarmee de financiële tussenpersonen oude stijl (met vaak bekendere merknamen en relevante domeinnamen) en de grootbanken met zowel de merknaam als de enorme marketing budgetten.

Maar om dat te kunnen doen moeten we de klant wel kunnen bereiken. En Google is daar een belangrijk communicatiemiddel voor.  Probleem is echter dat de kosten om gevonden te worden, hoe slim je ook omgaat met je relevantie, enorm hoog blijven en heel veel lange adem vergt. Met andere woorden: we denken een beter product te kunnen leveren, maar krijgen minder de kans dit aan de consument te kunnen vertellen dan de grote jongens en meisjes.

Wij denken dat die ontwikkeling niet goed is voor de consument, maar ook niet voor de toekomst van Google.

Als u als consument een zoekterm invoert om een product te kopen en de veelal grootste betaler en gevestigde orde altijd op de bovenste vijf plaatsen staat, dan zijn uw keuzes  niet optimaal. Wat de situatie voor Google betreft; als zij dat verdienmodel blijven handhaven, dan is het naar mijn mening een kwestie van tijd voordat er een alternatieve search engine opstaat om de nieuwe innovatieve spelers met kleinere budgetten wel een kans te geven. Dat is goed voor productontwikkeling, productkeuzes en daarmee de consument.

Ik denk dat de marktwerking dat op een gegeven moment gaat oppikken en dat is goed voor u als gebruiker en voor het doorbreken van de dominantie van de traditionele merken op Google.

Totdat dat gebeurt echter, stel ik voor dat u deze blog ‘liked’ op Facebook, binnen uw netwerk verspreidt of becommentarieert, zodat de kans vergroot wordt dat meneer Google ons weer wat hoger gaat ranken. Dat is goed voor u en voor ons. Bedankt alvast!

Groet,
Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

DNA

Dames en heren: Wij hebben klantenservice hoog in het vaandel staan! “Hoe doet u dat dan?” , roept u blij verrast? Want dat is natuurlijk heel bijzonder.

Dat zal ik u vertellen. Wij leggen onze marketing en sales medewerkers allerlei tevredenheid targets op om te kunnen waarborgen dat onze tevredenheid doelstellingen nageleefd en vooral gehaald worden. Om dat te meten doen wij  ieder kwartaal een geavanceerd klanten tevredenheidsonderzoek, speciaal ontworpen door een extern aangetrokken expert op het gebeid van klantenzorg. De afdeling personeel is daar natuurlijk tot in detail bij betrokken en uiteraard is er iemand die de scores nauwkeurig in een spreadsheet bij houdt. Vervolgens brengt de afdelingsdirecteur ieder kwartaal verslag uit aan de baas en de medewerkers. Dit kwartaal wees uit dat de tevredenheidsscore  gestegen is van 65% naar 68%. Champagne dus en een leuk stukje in het bedrijfsblaadje. Want dat werkt motiverend weet u. Voilà, zo doe je dat.

Voor het geval dat mijn ironisch toontje u is ontgaan: nee, zo doet wij dat hier niet. Maar het is een realistisch voorbeeld van hoe vele bedrijven met hun klantenservice en klantenbinding omgaan.

Alleen al het feit dat je het denkt te kunnen meten, laat staan als target bij iemand opleggen is lachwekkend. Maar gek genoeg wel begrijpelijk. De reden daarvoor is dat vele bedrijven hun klantenzorg dan wel verwaarlozen ten gunste van andere zaken, dan wel vanuit de basis zich in eerste instantie richten op producten en processen in plaats van op wat klanten echt nodig hebben.

Op het onherroepelijke moment dat die bedrijven er achter komen dat de klant gaat weglopen of zich uit frustratie gaat laten horen, wordt er gehandeld volgens bovenstaand voorbeeld of erger. Dan worden de zogenaamde specialisten ingehuurd en die komen dan met processen en voorschriften in de hoop dat die door diezelfde intern gerichte medewerkers worden aangenomen en uitgevoerd. Succes!

Ik stel dat oprechte klantenzorg, klantenbinding, klantentevredenheid, klantenservice, of hoe je het ook wil noemen, niet valt aan te leren. Dat komt uit jezelf. Die dienstbaarheid of instelling om mensen blij en tevreden te houden komt van nature. Iedere poging om dat iemand aan te leren, of erger nog: bij iemand op te dringen heeft hooguit even resultaat maar werkt over een langere periode niet.

En dat zelfde geldt voor de organisatie al geheel. Als je geen collectief aan mensen in je bedrijf verzameld bij wie klantenservice als natuurlijk uitgangspunt geldt dan ga je nat. En dan bedoel ik niet alleen de medewerkers die direct met klanten te maken hebben, maar dan heb ik het ook over postkamer,  bestuurskamer, administratie en juridische afdeling. Zonder uitzondering. IEDEREEN is een klant tenslotte en wil ook als zodanig behandeld worden. Alleen als dat in het DNA van je bedrijf zit en in je cultuur zit ingebakken, ga je successen halen. Dan krijg je en hou je tevreden klanten. En als klanten tevreden zijn, dan wordt iedereen daar beter van en komt de rest vanzelf. Gegarandeerd!

 

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

IJspret

Hoewel het waarschijnlijker wordt dat ook dit jaar it niet oan giet, blijft het genieten van de nostalgische sfeer die de Elfstedentocht bij ons los maakt. We voelen ons ineens een beetje meer Nederlanders of Friezen en ik verbeeld me zelfs dat we wat vriendelijker tegen elkaar worden. Zo’n gevoel van: met z’n allen strijden tegen de elementen en er voor zorgen dat we allemaal veilig over de streep komen.

Het is dan ook niet voor niets dat politici en BNers over elkaar heen vallen om te laten zien hoe zeer ze binnen dat Nederlander-zijn gevoel passen. Het is een van de weinige mogelijkheden om in ons landje te laten zien dat je trots op je land bent zonder dat je door een cynische intellectueel of damschreeuwer wordt duidelijk gemaakt dat nationale trots er niets toe doet. Ik zou zeggen uit melken die hap dus en laten we hopen dat we er een groot Nederlands feest van kunnen maken.

Wat helemaal mooi zou zijn is als we dat Tocht-gevoel ook als het dooit nog een beetje kunnen vast houden. En dan bedoel ik niet als een stel Noord Koreanen achter de vlag aan lopen, maar in het besef dat we met een beetje trots, doorzettingsvermogen en afzien er met z’n allen op lange termijn echt wel uit gaan komen. Net zoals de velen tips die ervaren rijders ons geven voor de Elfstedentocht eigenlijk.

Een metafoor tussen onze samenleving en de Elfstedentocht ligt voor de hand:
Allereerst moeten we in groepen rijden. Af en toe voorop rijden en anderen uit de wind houden en er van op aan kunnen dat je ook in de luwte kan rijden voor nieuwe energie. Als iemand struikelt, wachten. Als iemand gewond is, hulp halen. Teamwerk dus.

Daarnaast genoeg eten en drinken. Het vuur moet branden om energie aan te maken. Net als in de economie. Consumeren en investeren is het voedsel waarop we groeien en kunnen voortbestaan. En alles met mate, dus niet te veel want dan heb je straks niets over als er tegenwind is, maar ook zeker niet te weinig, anders gaat het vuurtje uit.

Niet afsnijden. Regels zijn regels. Er is geen eer, stempel, of kruisje te behalen met vals spelen. Of het nu onze samenleving is of een schaatswedstrijd: het niet naleven van de regels die we met z’n allen afspreken maakt beiden volstrekt irrelevant en waardeloos.
Daarnaast gelden de spelregels voor iedereen, dus bestaande privileges overboord willen zetten en meedoen voor het eindresultaat. Ook als dat betekent dat je af en toe meer moet afzien dan je gewent bent. Opofferingen op korte termijn brengen duurzaam resultaat voor de toekomst.

Ieder heeft zijn eigen doel en ieder doel verdient respect en aanmoediging: winnen, binnen 15 uur uitrijden of gewoon voor de eer. Welk doel je ook hebt, het verdient aanmoediging en vooral geen jaloezie of afkrakerij.

Voor diegene die niet mee kunnen of mogen doen: geef steun, moedig aan, toon respect voor prestaties van anderen en vier feest.

Ziedaar de ongeschreven regels van de Tocht der Tochten als draaiboek voor onze samenleving. En nu maar hopen dat it oan giet! (wat zou dat in het Grieks zijn?)

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Zo, de feestdagen zitten erop en we mogen weer aan de slag….

Zo, de feestdagen zitten erop en we mogen weer aan de slag. Het word een spannend jaar in vele opzichten.

Als 2011 een indicatie is en u de 2012 voorspellingen mag geloven dan ziet het er naar uit dat onze politieke leiders niet veel meer zullen doen dan hopen dat de financiële crisis zichzelf oplost. Daarbij vallen de zogenaamde experts over elkaar heen om ons te bombarderen met depressief nieuws over het consumentenvertrouwen, begrotingstekorten,  werkeloosheid en economische recessie. Bovendien komt Nout Wellink er nu toch achter dat we ons geld uit Griekenland nooit meer terug gaan krijgen en gaan de banken omvallen. Tel daarbij op dat op 21 december van dit jaar volgens sommige Maya kenners de wereld vergaat en het plaatje is rond: 2012 is nu al afgeschreven.

Tja daar sta je dan met je goede voornemens. Waarom zou je nog, als de wereld niet meewerkt? Het wordt ons op deze manier wel heel makkelijk gemaakt om de huidige tegenwind te gebruiken als excuus om die belangrijke beslissingen uit te stellen en je hoofd onder het maaiveld te houden. En daarin schuilt het gevaar natuurlijk. Want als de meerderheid daar in meegaat, dan geef ik u op een briefje dat de ellende dubbel zo hard en snel toeslaat. Self fulfilling prophecy noemen ze dat.

Ik doe in ieder geval niet mee aan die ‘glas is half vol’ mentaliteit. Die tegenwind is namelijk de beste voedingsbodem om kansen te creëren, veranderingen in te voeren en vooral om ingebakken gewoontes en dure privileges overboord te gooien. Dat vergt moed, doorzettingsvermogen, het nemen van risico’s en ongetwijfeld wat opofferingen. Waarbij vooral dat laatste niet makkelijk zal zijn, maar voor lange termijn herstel en welvaartsgroei absoluut noodzakelijk.

Kortom laten we met z’n allen eens goed gaan nadenken hoe we zelf het verschil kunnen maken. Vraag uzelf als ondernemer nog een keer af of uw product en markt zich nog wel voldoende onderscheidt van de concurrent? Of de behoefte van uw klanten veranderd zijn. En staat de prijs nog wel in verhouding tot de waarde die het oplevert voor uw klanten? Hoe zit het met uw kosten? Wanneer heeft u voor het laatst met uw leveranciers onderhandelt? Hoe zit het met de omzet per werknemer? Gaat er cash uit naar zaken die geen waarde toevoegen?

En als u werknemer bent: voelt u zich betrokken bij de onderneming waar u werkt? Bent u bereid meer te doen voor minder als u daarmee uw baan kan veilig stellen? Wordt het tijd voor om- of bijscholing, voor het geval het toch mis gaat ? Heeft u ideeën over hoe uw bedrijf beter en efficiënter kan functioneren?

Als consumenten zouden we wat vaker moeten overwegen wanneer we voor het laatst een overzichtje gemaakt hebben van al onze uitgaven en inkomsten? Wat is leuk om te hebben en wat is noodzaak? Betaalt u niet te veel aan al die zg ‘vaste lasten’ (banken, gas, water en elektra, verzekeringen, lease auto, etc.)?

Hoe dan ook: herstel begint bij ons allemaal. Als er één ding duidelijk is geworden in de afgelopen 2 jaar, dan is het wel dat onze overheden daarin alleen zullen faciliteren. Sterker nog: zijn kunnen niet meer doen. Er is geen geld, noch politieke moed om de complexe problemen op te lossen. De markten zullen ons dwingen zelf het initiatief te nemen en daar zit nu juist de grote mogelijkheid om onze samenleving te hervormen en onze eigen toekomst te bepalen.

We moeten in 2012 dus onze eigen broek ophouden. En daar ben ik helemaal voor. Deze crisis dwingt ons tot structurele veranderingen en dat is precies wat we nodig hadden. Doet misschien even pijn, maar voor de lange termijn is dat heel gezond.

En maakt u zich over die Maya kalender maar geen zorgen. Er is mij verzekerd dat de wereld niet vergaat, maar dat de kalender een nieuwe cyclus begint. Hoe toepasselijk: nieuwe kalender, nieuwe kansen!

Gelukkig 2012!

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – www.monex.nl

Twee voor twaalf…

Twee voor twaalfU wordt waarschijnlijk doodmoe van mijn economische praatjes, maar het is twee voor twaalf, er staat heel veel op het spel en het geeft mij het valse gevoel dat ik in ieder geval iets aan de discussie toevoeg in plaats van achter de krantenkoppen in chocolade letters aan te lopen.

Er werd tot vanmorgen half vijf vergaderd in Brussel en het voorlopige resultaat is een concept fiscale unie waarvan de details nog wel even moeten worden uitgewerkt. Prachtig, maar of het te weinig en te laat is zullen de komende dagen en weken uitwijzen.

Het probleem is dat dit een goede lange termijn ambitie is, maar we hebben daarnaast vooral korte termijn maatregelen nodig om in staat te zijn die lange termijn ambitie uit te kunnen voeren. De vraag is of die maatregelen er zullen komen. Zoals al vaker gezegd hebben we te maken met het gevaar dat een liquiditeitsprobleem overslaat naar een solvabiliteitsprobleem en de enige instantie die daar nu nog wat aan kan doen is de ECB.

De ECB moet de geldpers aan zetten en liquiditeit aan de banken bieden om te voorkomen dat ze omvallen. De ECB roept echter dat het haar taak niet is om op die manier in te grijpen en daarbij is Duitsland er vooralsnog tegen.

De ECB beroept zich op haar specifieke taak om prijs stabiliteit te verwezenlijken en ziet daarom monetair ingrijpen niet als haar pakkie aan. Dat is vreemd. Als er geen liquiditeitssteun komt dan trekken de markten zich helemaal terug en vallen er een serie banken om of bijvoorbeeld Italië kan in januari haar schulden niet herfinancieren. Gebeurt dat, dan is het waarschijnlijk dat we met z’n allen in een diepe recessie terecht komen. Dan hoeven we ons niet over inflatie zorgen te maken, maar komen we in de veel pijnlijkere deflatie spiraal terecht. Aangezien de daarmee gepaard gaande prijsdaling de prijsstabiliteit in Europa nog ernstiger ondermijnt, moet de ECB zich toch echt gaan afvragen of monetair ingrijpen toch niet tot haar taken behoort.

Wat de Duitse bezwaren betreft: Het hyperinflatie spook uit de Weimar Republiek speelt daar kennelijk een rol bij. Daarnaast roept Merkel dat het zogenaamde moral hazard gevaar bestaat. Wat ze daarmee bedoelt is dat als de zwakkere banken en overheden geholpen worden, dan bestaat het risico dat ze niets van hun zonden leren en gewoon de volgende keer weer de fout in gaan.

Die twee argumenten zijn niet geldig. Allereerst hoeft het gecontroleerd drukken van extra geld helemaal niet tot het inflatiespook uit de jaren twintig te leiden. Het gaat om het herstel op korte termijn van het vertrouwen wat markten moeten hebben in de Europese instanties om banken en overheden die in liquiditeitsproblemen zijn geraakt te helpen in nood. Zodra dat vertrouwen is terug gewonnen, dan nemen de markten het weer over. En waarom niet? Tenslotte is het een kwestie van liquiditeit en (nog) niet van kredietwaardigheid à la Griekenland.

Wat de moral hazard betreft: met goede afspraken over budgettaire discipline binnen een fiscale unie, zoals dat nu lijkt te worden afgesproken, kan en zal dat gevaar worden vermeden. Dat heeft een grotere kans van slagen nu dat de schrik er bij een aantal zwakkere landen goed inzit en regeringsleiders zijn gewisseld met welwillende technocraten.

In conclusie: er zijn korte termijn maatregelen nodig om te voorkomen dat door gebrek aan liquiditeit landen en banken omvallen en daarmee het vertrouwen van de markten terug te winnen. Dat betekent monetair ingrijpen met de geldpers en/of het opkopen van euro obligaties. De daarmee gewonnen tijd kan dan gebruikt worden om strakke afspraken te maken met lidstaten over budgettaire discipline enerzijds en het stimuleren van de groei anderzijds.

Ik wens de dames en heren veel succes en wijsheid vandaag en vannacht en beloof u dat ik het wat de eurocrisis betreft het er hier voorlopig bij laat. Of misschien ook wel niet.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Optimistisch..

Ik hoorde laatst iemand de opmerking maken dat we van onze Europese leiders vooral niet moeten verwachten dat ze uiteindelijk de verstandige beslissingen nemen. Vooral niet als dit in het algemeen belang voor de hand ligt. Hij verwees naar de geschiedenis van Europa en de velen voorbeelden van volstrekt onlogische beslissingen die tot grote ellende hebben geleid. Hij noemde de Eerste Wereldoorlog en de blunders die werden gemaakt waardoor een lokaal argument in de Balkan binnen een paar weken uitliep in een 4-jarige slachtpartij. Resultaat? Meer dan 35 miljoen doden, bijna een complete generatie uitgeroeid en een verwoest Europa. Dat laatste mondde uit in de gruwelen van de tweede wereldoorlog. Ziedaar, een Europese les in saamhorigheid, leiderschap en lange termijn visie.

Anno nu hebben we van die ellende ongetwijfeld wel wat geleerd. Sterker nog, de Europese Unie werd na de oorlog opgericht om haar leden tegen zichzelf te beschermen. Die ambitie leidde uiteindelijk tot een vergroting van de Unie en de nu zwaargewonde euro zone.

Waar het structureel fout gaat met zowel die Unie als de euro is dat we weliswaar hetzelfde ideaal en dezelfde munt hebben, maar om beiden te kunnen behouden, zullen door alle leden zowel soevereine als economische concessies gedaan moeten worden.

Om met dat laatste te beginnen: het is naar mijn mening in een economische eenheid waar de leden zo van elkaar verschillen niet mogelijk om alleen via de rente stand die munt te managen. De onderliggende economische factoren binnen ieder land zijn van cruciaal belang. Negeer je dat, dan kom je in een situatie terecht als Griekenland. Dat land kon goedkope euro’s lenen zonder dat daar budgettaire discipline tegenover stond. Dat had voorkomen kunnen worden als de Europese leiders net even die extra stap hadden genomen en een fiscale unie hadden geïntroduceerd, gelinkt aan de euro. Daarmee waren er bindende afspraken gemaakt over toegestane overheids uitgaven en inkomsten en wel onder directe inspectie van de unie of welk onafhankelijk Europees orgaan dan ook.

Wat de soevereine concessies betreft; die liggen dicht tegen de economische maatregelen aan. Of je nu je eigen gulden hebt of een gezamenlijke munt wil: er is een noodzaak voor de beheerder van die munt om banken en overheden aan bepaalde regels te binden en fiscale en monetaire maatregelen te kunnen nemen. Het is dan ook onvermijdelijk dat een stuk interne politieke macht moet worden ingeleverd bij de beheerder om dat mogelijk te maken. Zo beheerde wij de gulden en zo is het voor de euro niet anders.

De vraag is of dat gaat gebeuren. Ik ben op dit moment niet overtuigd. De Duitsers en Fransen zitten niet te wachten om meer macht aan de EU af te staan. Dat is een functie van zowel argwaan ten opzichte van Brussel, interne politieke druk en ego. De kleinere landen daarentegen zullen ongetwijfeld roepen dat meer macht in Brussel vooral bij de Duitsers en Fransen terecht zal komen en dat ze daarmee tot de reservebank zijn gedegradeerd. Aangezien dat soort zaken bij politici leidend zijn, zijn er halfzachte maatregelen genomen die tot niets hebben geleid, sterker nog, de situatie verergerd hebben.

Toch blijf ik optimistisch…en wel om een hele simpele reden: De landen in de Unie hebben gewoon veel te veel te verliezen om het zaakje uit elkaar te laten vallen. Dat weten de politici ook. Deze poppenkast zal ongetwijfeld nog verder op de spits gedreven worden, maar uiteindelijk gaat het om wie de rekening betaald en staat niet het bestaan van de Unie ter discussie. Daarnaast is het aan de ECB gelegen om in te springen. Doet ze dat namelijk niet, dan bestaat ze zelf ook niet meer.
Er is structureel veel mis in het ontwerp van de EU en dat komt nu pijnlijk duidelijk naar boven drijven. Wellicht moeten we deze crisis als finale prikkel zien om eindelijk de pijnlijke, maar op lange termijn noodzakelijke hervormingen in te voeren die het voortbestaan van de Unie kunnen waarborgen. Misschien wat optimistisch bekeken? Dat kan kloppen, daar ben ik namelijk ondernemer voor.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Tragedie

Zo heb ik vorige week mijn blog geschreven, zo kon ik die dit weekend weer als volkomen irrelevant in die virtuele prullenbak gooien. Met dank aan onze Europese leiders en de Griekse politici welteverstaan.

Nog geen week geleden was er even opluchting in de markt naar aanleiding van een afgesproken pakket maatregelen die, hoe vaag en onduidelijk ook, in ieder geval een signaal afgaf dat de Europese leiders de toekomst van de Unie en de munt serieus namen.

Echter, toen het gebrek aan daadkracht van het akkoord begon te dagen, sloeg de schrik weer toe. Zelfs vóór dat meneer Papandreou met zijn referendum kwam.
Natuurlijk schreeuwde Merkozy moord en brand over deze ondoordachte actie, maar ik ben van mening dat meneer Papandreou niet alle schuld treft voor de negatieve reactie van de markten. Het gaat ten slotte al lang niet meer over Griekenland, maar om het risico dat de Griekse tragedie overslaat naar o.a. Italië, Spanje, Portugal en wie weet: Frankrijk (!). De EU leiders hadden er verstandig aan gedaan de liquiditeits problemen van Italië en Spanje af te schermen tegen het overslaan van de solvabiliteits problemen van Griekenland. Met concrete afspraken over het door de ECB ondersteunen van de financiering van de staatsschuld van die landen, waren we nu in rustiger vaarwater terecht gekomen.

De Griekse bevolking zit ondertussen met dwingende maatregelen die vooral gericht zijn op drastische vermindering van de uitgaven en het verhogen van belastingen. Dat is begrijpelijk en nodig, maar gaat alleen maar effect hebben als er daarnaast structurele initiatieven worden geïmplementeerd die de groei stimuleren; anders valt er straks weinig te belasten. We kunnen het toejuichen als de Grieken keihard worden aangepakt, maar als daar tegenover geen uitzicht op en steun aan structurele groei staat, dan slaan we met z’n allen op een dood paard.

Zonder vooruitzicht op herstel zal het mij niet verbazen als op termijn (en waarschijnlijk korter dan we denken) de Grieken uit de Unie stappen en de euro inruilen voor de Drachme. Dat betekent waarschijnlijk dat 100% van de schuld aan Griekenland wordt afgeschreven en de Grieken dus vele, vele jaren geen mogelijkheid meer hebben om op de kapitaalmarkten hun uitgaven te kunnen financieren. Met andere woorden ze zullen niet meer kunnen uitgeven dan wat er binnen komt. Die inkomsten zullen overigens bar weinig zijn. Ga maar na:voor zover dat al niet gebeurd is zullen de Griekse spaargelden in rap tempo het land verlaten om te voorkomen dat de relatief sterke spaarrekening in euro’s naar de gedevalueerde Drachme wordt omgezet.

Daarnaast zullen Griekse bedrijven hun dure euro leningen met hele zwakke Drachme moeten gaan afbetalen, wat niet zal lukken in de meeste gevallen en dus in een grote reeks van faillissementen zal resulteren. U kunt wel raden wat er dan met de werkgelegenheid zal gebeuren. Natuurlijk is de goedkope Drachme goed voor de export, maar dan moet je wel wat te exporteren hebben en de import wordt exponentieel duurder, dus de daarmee gepaard gaande inflatie zal in de lonen (gedeeltelijke) worden gecompenseerd en doet daarmee het export voordeel te niet.

Dan nog hoor ik u denken: vervelend maar Griekenland is maar klein, het raakt mij niet direct en mijn vakantie naar Kreta wordt goedkoop. Dat laatste zou waar kunnen zijn, maar helaas, de rest raakt ons wel.

Zoals ik hierboven al aangaf: door de besluiteloosheid van de Europese leiders en de weinig dwingende afspraken ten aanzien van echte steun aan de ECB, het noodfonds en de perifere landen is er een grote kans dat het drama zich uitbreid naar overige landen, zoals Italië. Als de liquiditeitsproblemen van Italië omslaan in een solvabiliteits probleem à la Griekenland dan zijn we helemaal in de aap gelogeerd. Het hierboven omschreven Grieks ramp scenario toegepast op de derde economie van Europa… Daar moeten we met z’n allen toch niet aan denken.

Kalimera en ik ben benieuwd welke verrassingen we deze week voor onze kiezen krijgen.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Boos…

I'm so angry that i made a sign
Afgelopen zaterdag rolde de Occupy beweging Nederland binnen met demonstraties in o.a. Amsterdam, Utrecht en Den Haag. Om het een en ander te promoten was Bas de Vries van Occupy te gast bij de Friday Move op BNR. Niet geheel onterecht vroeg journalist Wilfred Genee waar de demonstratie of samenkomst over ging. Was het kapitalisme, banken, Griekenland, graaiers, de overheid…?

De vraag werd beantwoord met een weder vraag: Waar ben jij boos over Wilfred? Wilfred Genee antwoordde dat het allemaal wel mee viel en dat het enige waar hij boos over kon worden op dat moment in de privé sfeer lag en dus niemand wat aanging. Niet het goede antwoord, maar het werd toch goed gerekend omdat het volgens deze Occupier ging over boos zijn in het algemeen. Of je nu links of rechts bent: het maakt niet uit, als je ergens boos op bent dan ben je welkom om over oplossingen te komen praten. Het punt was dat er niet één probleem is maar velen en om die reden dus ook niet één oplossing of specifiek spandoek. Zo was hij boos over het feit dat een initiatief om moestuinen te bouwen voor hangjongeren niet serieus werd genomen.

Met dat voorbeeld kreeg het gesprek gelukkig nog wat extra vorm toen panelgast Jörgen Raymann, meneer de Vries wist te sturen richting feitelijke boosheid over de dreigende sluiting van het Tropenmuseum. Jörgen vond dat de bankiersbonussen van dit jaar maar naar het behoud van het Tropenmuseum moesten. Meneer de Vries was het ook daar mee eens en concludeerde nog dat we afspraken moeten nakomen, structuur moeten aanbrengen en de huiskamer discussies naar de straat moeten verhuizen. Op die manier gaan we het namelijk met elkaar leuk hebben.

U vraagt zich waarschijnlijk af waar ik het over heb; en terecht. Het was vrijdagmiddag en ik volgde het zelf ook niet helemaal. Gelukkig begreep Raymann het wel, dus het zal ook zonder mijn begrip wel goed komen.

Waar ik naar toe wil, is dat dit een voorbeeld is van de algehele verwarring die er heerst in de wereld. Er gebeurt zoveel om ons heen en de problemen zijn dermate complex, dat de neiging bestaat om allerlei verbanden te leggen die er niet zijn. Jörgen’s Tropenmuseum en de bonussen was een goed voorbeeld. Griekenland is ook altijd goed voor interessante theorieën. Ik hoorde laatst een beller op de radio beweren dat de Griekse solvabiliteits crisis puur een intern Grieks probleem is en dat hij nog liever 20% meer belasting wilde betalen, dan ook nog maar 1 euro aan een Griekse herstructurering uit te geven. Pardon?!

Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar waar het op neer komt is dat de verwarring en daarmee het populisme hoogtij dagen viert omdat datgene wat op het spel staat gewoon niet goed wordt uitgelegd door de dames en heren beleidsbepalers. Tel daarbij op dat ze ook nog eens voortdurend met elkaar overhoop liggen en de Babelonische chaos is compleet. Hoe die politici dan nog verwachten dat de kiezers in alle redelijkheid zullen instemmen met de voorgestelde remedie(s), is dan al helemaal een raadsel. Bij het minste geringste teken dat een bepaalde actie tot stemverlies kan leiden, worden de maatregelen dan maar afgezwakt en daarmee gaan de wonden pas echt stinken. De euro crisis is daar een goed voorbeeld van.

De klok tikt voor de eurozone en het wordt tijd dat de problemen duidelijk in kaart worden gebracht, hoe pijnlijk die waarheid ook is en zonder alles over één kam te scheren of te simplificeren. Het lijkt er nog steeds op dat de regeringsleiders in Europa de ware ernst van de euro malaise ontkennen, de problemen voor zich uit schuiven en halve maatregelen nemen. Daardoor ontstaat er alleen maar meer onzekerheid over de hamvraag of politici de Euro nu wel of niet willen redden. Zo lang dat zo is zullen de markten zich tegen de euro zone keren en hoe langer dat duurt: hoe negatiever het uitzicht op een voortbestaan (!) van de Europese Unie en daarmee een herstel van de wereld economie.

En vóór u roept: Nou en, dan doen we het toch zonder die Euro of Unie?!, stel ik voor dat ’s lands leiders de partijpolitiek eindelijk eens opzij zetten en op zeer korte termijn en in duidelijke taal de desastreuze consequenties van een totale implosie van de Euro en de Unie uitleggen. En als ze dan toch bezig zijn, dan lijkt het mij nuttig om de harde maatregelen die nodig zullen zijn om die scenario’s te voorkomen, eveneens te presenteren. Pas dan is er duidelijkheid over welke keuzes we moeten maken en kunnen we de weg naar het herstel in slaan.

Als Occupy die oproep aan de politici op de spandoeken zet, dan ga ík zelfs op zaterdagmiddag op het Beursplein staan (maar niet kamperen).

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl