Zo, de feestdagen zitten erop en we mogen weer aan de slag….

Zo, de feestdagen zitten erop en we mogen weer aan de slag. Het word een spannend jaar in vele opzichten.

Als 2011 een indicatie is en u de 2012 voorspellingen mag geloven dan ziet het er naar uit dat onze politieke leiders niet veel meer zullen doen dan hopen dat de financiële crisis zichzelf oplost. Daarbij vallen de zogenaamde experts over elkaar heen om ons te bombarderen met depressief nieuws over het consumentenvertrouwen, begrotingstekorten,  werkeloosheid en economische recessie. Bovendien komt Nout Wellink er nu toch achter dat we ons geld uit Griekenland nooit meer terug gaan krijgen en gaan de banken omvallen. Tel daarbij op dat op 21 december van dit jaar volgens sommige Maya kenners de wereld vergaat en het plaatje is rond: 2012 is nu al afgeschreven.

Tja daar sta je dan met je goede voornemens. Waarom zou je nog, als de wereld niet meewerkt? Het wordt ons op deze manier wel heel makkelijk gemaakt om de huidige tegenwind te gebruiken als excuus om die belangrijke beslissingen uit te stellen en je hoofd onder het maaiveld te houden. En daarin schuilt het gevaar natuurlijk. Want als de meerderheid daar in meegaat, dan geef ik u op een briefje dat de ellende dubbel zo hard en snel toeslaat. Self fulfilling prophecy noemen ze dat.

Ik doe in ieder geval niet mee aan die ‘glas is half vol’ mentaliteit. Die tegenwind is namelijk de beste voedingsbodem om kansen te creëren, veranderingen in te voeren en vooral om ingebakken gewoontes en dure privileges overboord te gooien. Dat vergt moed, doorzettingsvermogen, het nemen van risico’s en ongetwijfeld wat opofferingen. Waarbij vooral dat laatste niet makkelijk zal zijn, maar voor lange termijn herstel en welvaartsgroei absoluut noodzakelijk.

Kortom laten we met z’n allen eens goed gaan nadenken hoe we zelf het verschil kunnen maken. Vraag uzelf als ondernemer nog een keer af of uw product en markt zich nog wel voldoende onderscheidt van de concurrent? Of de behoefte van uw klanten veranderd zijn. En staat de prijs nog wel in verhouding tot de waarde die het oplevert voor uw klanten? Hoe zit het met uw kosten? Wanneer heeft u voor het laatst met uw leveranciers onderhandelt? Hoe zit het met de omzet per werknemer? Gaat er cash uit naar zaken die geen waarde toevoegen?

En als u werknemer bent: voelt u zich betrokken bij de onderneming waar u werkt? Bent u bereid meer te doen voor minder als u daarmee uw baan kan veilig stellen? Wordt het tijd voor om- of bijscholing, voor het geval het toch mis gaat ? Heeft u ideeën over hoe uw bedrijf beter en efficiënter kan functioneren?

Als consumenten zouden we wat vaker moeten overwegen wanneer we voor het laatst een overzichtje gemaakt hebben van al onze uitgaven en inkomsten? Wat is leuk om te hebben en wat is noodzaak? Betaalt u niet te veel aan al die zg ‘vaste lasten’ (banken, gas, water en elektra, verzekeringen, lease auto, etc.)?

Hoe dan ook: herstel begint bij ons allemaal. Als er één ding duidelijk is geworden in de afgelopen 2 jaar, dan is het wel dat onze overheden daarin alleen zullen faciliteren. Sterker nog: zijn kunnen niet meer doen. Er is geen geld, noch politieke moed om de complexe problemen op te lossen. De markten zullen ons dwingen zelf het initiatief te nemen en daar zit nu juist de grote mogelijkheid om onze samenleving te hervormen en onze eigen toekomst te bepalen.

We moeten in 2012 dus onze eigen broek ophouden. En daar ben ik helemaal voor. Deze crisis dwingt ons tot structurele veranderingen en dat is precies wat we nodig hadden. Doet misschien even pijn, maar voor de lange termijn is dat heel gezond.

En maakt u zich over die Maya kalender maar geen zorgen. Er is mij verzekerd dat de wereld niet vergaat, maar dat de kalender een nieuwe cyclus begint. Hoe toepasselijk: nieuwe kalender, nieuwe kansen!

Gelukkig 2012!

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – www.monex.nl

Twee voor twaalf…

Twee voor twaalfU wordt waarschijnlijk doodmoe van mijn economische praatjes, maar het is twee voor twaalf, er staat heel veel op het spel en het geeft mij het valse gevoel dat ik in ieder geval iets aan de discussie toevoeg in plaats van achter de krantenkoppen in chocolade letters aan te lopen.

Er werd tot vanmorgen half vijf vergaderd in Brussel en het voorlopige resultaat is een concept fiscale unie waarvan de details nog wel even moeten worden uitgewerkt. Prachtig, maar of het te weinig en te laat is zullen de komende dagen en weken uitwijzen.

Het probleem is dat dit een goede lange termijn ambitie is, maar we hebben daarnaast vooral korte termijn maatregelen nodig om in staat te zijn die lange termijn ambitie uit te kunnen voeren. De vraag is of die maatregelen er zullen komen. Zoals al vaker gezegd hebben we te maken met het gevaar dat een liquiditeitsprobleem overslaat naar een solvabiliteitsprobleem en de enige instantie die daar nu nog wat aan kan doen is de ECB.

De ECB moet de geldpers aan zetten en liquiditeit aan de banken bieden om te voorkomen dat ze omvallen. De ECB roept echter dat het haar taak niet is om op die manier in te grijpen en daarbij is Duitsland er vooralsnog tegen.

De ECB beroept zich op haar specifieke taak om prijs stabiliteit te verwezenlijken en ziet daarom monetair ingrijpen niet als haar pakkie aan. Dat is vreemd. Als er geen liquiditeitssteun komt dan trekken de markten zich helemaal terug en vallen er een serie banken om of bijvoorbeeld Italië kan in januari haar schulden niet herfinancieren. Gebeurt dat, dan is het waarschijnlijk dat we met z’n allen in een diepe recessie terecht komen. Dan hoeven we ons niet over inflatie zorgen te maken, maar komen we in de veel pijnlijkere deflatie spiraal terecht. Aangezien de daarmee gepaard gaande prijsdaling de prijsstabiliteit in Europa nog ernstiger ondermijnt, moet de ECB zich toch echt gaan afvragen of monetair ingrijpen toch niet tot haar taken behoort.

Wat de Duitse bezwaren betreft: Het hyperinflatie spook uit de Weimar Republiek speelt daar kennelijk een rol bij. Daarnaast roept Merkel dat het zogenaamde moral hazard gevaar bestaat. Wat ze daarmee bedoelt is dat als de zwakkere banken en overheden geholpen worden, dan bestaat het risico dat ze niets van hun zonden leren en gewoon de volgende keer weer de fout in gaan.

Die twee argumenten zijn niet geldig. Allereerst hoeft het gecontroleerd drukken van extra geld helemaal niet tot het inflatiespook uit de jaren twintig te leiden. Het gaat om het herstel op korte termijn van het vertrouwen wat markten moeten hebben in de Europese instanties om banken en overheden die in liquiditeitsproblemen zijn geraakt te helpen in nood. Zodra dat vertrouwen is terug gewonnen, dan nemen de markten het weer over. En waarom niet? Tenslotte is het een kwestie van liquiditeit en (nog) niet van kredietwaardigheid à la Griekenland.

Wat de moral hazard betreft: met goede afspraken over budgettaire discipline binnen een fiscale unie, zoals dat nu lijkt te worden afgesproken, kan en zal dat gevaar worden vermeden. Dat heeft een grotere kans van slagen nu dat de schrik er bij een aantal zwakkere landen goed inzit en regeringsleiders zijn gewisseld met welwillende technocraten.

In conclusie: er zijn korte termijn maatregelen nodig om te voorkomen dat door gebrek aan liquiditeit landen en banken omvallen en daarmee het vertrouwen van de markten terug te winnen. Dat betekent monetair ingrijpen met de geldpers en/of het opkopen van euro obligaties. De daarmee gewonnen tijd kan dan gebruikt worden om strakke afspraken te maken met lidstaten over budgettaire discipline enerzijds en het stimuleren van de groei anderzijds.

Ik wens de dames en heren veel succes en wijsheid vandaag en vannacht en beloof u dat ik het wat de eurocrisis betreft het er hier voorlopig bij laat. Of misschien ook wel niet.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Optimistisch..

Ik hoorde laatst iemand de opmerking maken dat we van onze Europese leiders vooral niet moeten verwachten dat ze uiteindelijk de verstandige beslissingen nemen. Vooral niet als dit in het algemeen belang voor de hand ligt. Hij verwees naar de geschiedenis van Europa en de velen voorbeelden van volstrekt onlogische beslissingen die tot grote ellende hebben geleid. Hij noemde de Eerste Wereldoorlog en de blunders die werden gemaakt waardoor een lokaal argument in de Balkan binnen een paar weken uitliep in een 4-jarige slachtpartij. Resultaat? Meer dan 35 miljoen doden, bijna een complete generatie uitgeroeid en een verwoest Europa. Dat laatste mondde uit in de gruwelen van de tweede wereldoorlog. Ziedaar, een Europese les in saamhorigheid, leiderschap en lange termijn visie.

Anno nu hebben we van die ellende ongetwijfeld wel wat geleerd. Sterker nog, de Europese Unie werd na de oorlog opgericht om haar leden tegen zichzelf te beschermen. Die ambitie leidde uiteindelijk tot een vergroting van de Unie en de nu zwaargewonde euro zone.

Waar het structureel fout gaat met zowel die Unie als de euro is dat we weliswaar hetzelfde ideaal en dezelfde munt hebben, maar om beiden te kunnen behouden, zullen door alle leden zowel soevereine als economische concessies gedaan moeten worden.

Om met dat laatste te beginnen: het is naar mijn mening in een economische eenheid waar de leden zo van elkaar verschillen niet mogelijk om alleen via de rente stand die munt te managen. De onderliggende economische factoren binnen ieder land zijn van cruciaal belang. Negeer je dat, dan kom je in een situatie terecht als Griekenland. Dat land kon goedkope euro’s lenen zonder dat daar budgettaire discipline tegenover stond. Dat had voorkomen kunnen worden als de Europese leiders net even die extra stap hadden genomen en een fiscale unie hadden geïntroduceerd, gelinkt aan de euro. Daarmee waren er bindende afspraken gemaakt over toegestane overheids uitgaven en inkomsten en wel onder directe inspectie van de unie of welk onafhankelijk Europees orgaan dan ook.

Wat de soevereine concessies betreft; die liggen dicht tegen de economische maatregelen aan. Of je nu je eigen gulden hebt of een gezamenlijke munt wil: er is een noodzaak voor de beheerder van die munt om banken en overheden aan bepaalde regels te binden en fiscale en monetaire maatregelen te kunnen nemen. Het is dan ook onvermijdelijk dat een stuk interne politieke macht moet worden ingeleverd bij de beheerder om dat mogelijk te maken. Zo beheerde wij de gulden en zo is het voor de euro niet anders.

De vraag is of dat gaat gebeuren. Ik ben op dit moment niet overtuigd. De Duitsers en Fransen zitten niet te wachten om meer macht aan de EU af te staan. Dat is een functie van zowel argwaan ten opzichte van Brussel, interne politieke druk en ego. De kleinere landen daarentegen zullen ongetwijfeld roepen dat meer macht in Brussel vooral bij de Duitsers en Fransen terecht zal komen en dat ze daarmee tot de reservebank zijn gedegradeerd. Aangezien dat soort zaken bij politici leidend zijn, zijn er halfzachte maatregelen genomen die tot niets hebben geleid, sterker nog, de situatie verergerd hebben.

Toch blijf ik optimistisch…en wel om een hele simpele reden: De landen in de Unie hebben gewoon veel te veel te verliezen om het zaakje uit elkaar te laten vallen. Dat weten de politici ook. Deze poppenkast zal ongetwijfeld nog verder op de spits gedreven worden, maar uiteindelijk gaat het om wie de rekening betaald en staat niet het bestaan van de Unie ter discussie. Daarnaast is het aan de ECB gelegen om in te springen. Doet ze dat namelijk niet, dan bestaat ze zelf ook niet meer.
Er is structureel veel mis in het ontwerp van de EU en dat komt nu pijnlijk duidelijk naar boven drijven. Wellicht moeten we deze crisis als finale prikkel zien om eindelijk de pijnlijke, maar op lange termijn noodzakelijke hervormingen in te voeren die het voortbestaan van de Unie kunnen waarborgen. Misschien wat optimistisch bekeken? Dat kan kloppen, daar ben ik namelijk ondernemer voor.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl

Geld lenen kost geld; weet u nog?

Geld lenen kost geld weet u nogEen gerenommeerd Nederlands dagblad publiceerde vorige week zaterdag een benedenmaats artikel over de voordelen van rood staan ten opzichte van creditcard schuld. Wellicht was de vakantieperiode oorzaak van het tekort aan kopij voor de weekend editie en moest er nog snel wat in elkaar worden getimmerd, maar de kwaliteit van journalistiek vooronderzoek liet te wensen over.

Het onderwerp is een serieuze. Geld lenen kost geld; weet u nog? En ja, het kost bij de ene meer dan bij de andere. Zo vergelijkt de journalist de kosten van credit card schuld met die van rood staan bij de bank. Het zal u niet verbazen dat credit card schulden duurder zijn dan roodstanden. De reden heb ik al eens aangegeven: credit card maatschappijen gaan voor volume, wat ten koste van de risico kwaliteit gaat en dus is de prijs van dat risico hoger. Banken zijn wat selectiever als het gaat om rood standen en rekenen daarom een lagere risico opslag.

Om dat prijs verschil te bewijzen, vergelijkt de journalist de maximaal toelaatbare debet rente op credit cards (16%) met roodstanden bij de Nederlandse grootbanken. En dan wordt het interessant. Allereerst wordt een overzicht gepresenteerd van de debetrentes bij de zeven Nederlandse banken. De tabel is gebaseerd op de totale kosten voor (hou u vast) “…Elke maand 14 dagen € 1000 tekort”. Voor de Rabo Bank (om er willekeurig maar eentje te noemen) zijn de kosten €59,38 op jaarbasis. Een simpele rekensom leert dat dit neer komt op €4,95 rentekosten per maand voor een gemiddelde roodstand van €500. Wat weinig lijkt, maar op zijn beurt weer neer komt op een jaarlijks rentepercentage van 11.9%. Hallo?! Goedkoper ben ik wel eens, maar voordelig? En hoe zit het met andere vormen van lenen? Ik weet wel een goedkopere manier (nee, geen zorgen ik houd me voor dit blog in…).

Ook wordt een rente percentage op roodstanden aangehaald van ‘slechts’ 8,4%, maar dan wel voor een limiet van €50.000. Hoe dat te vergelijken is met de rente op een credit card limiet van gemiddeld zo’n €2500 is mij volkomen onduidelijk.

Zij nog vermeld dat de tabel overigens van een van die zeven bank komt….

Het probleem wat ik hiermee heb is dat er verkapt advies wordt gegeven over de kosten van lenen op basis van incomplete en niet vergelijkbare informatie. Risicoprofiel, voorwaarden en de manier waarop rentepercentages worden gepresenteerd zijn geen details in kleine lettertjes, maar bepalen uiteindelijk wat er nu en straks moet worden betaald. Laat je daar onvoldoende over informeren en de gevolgen doen pijn. Gegarandeerd!

Ik zit te denken of ik niet een soort vertaalboek in het leven zou moeten roepen? Een woordenboek die ‘vertaald’ tussen wat er wordt beweerd en wat er wordt bedoeld. Hierbij een aantal voorbeelden:

Beweerd wordt:                                                                                 Bedoeld wordt:
0% rente in het eerste jaar                                                            Dat halen we vanaf jaar 2 gewoon in
Slechts €4 rente per maand `                                                      Dat is dan 11% op jaarbasis
Rood staan is 7,5% goedkoper dan een credit card           Maar wel minimum €50.000 lenen en geen alternatieven kennen

…u begrijpt mijn punt. En nu die ingezonden brief schrijven.

Groet,

Jelle de Graad
Algemeen Directeur
Monex Financiële Diensten BV – http://www.monex.nl